Translate

Mostrando entradas con la etiqueta romanización. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta romanización. Mostrar todas las entradas

martes, 19 de marzo de 2019

ITINERARIO DE ANTONINO.

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "RECORDAR TAMBIÉN ES VIVIR"; "HISTORIAS DEL MAR"; “ESPIGOLANT CULTURA: Taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias. 

"EL ITINERARIO DE ANTONINO".

El llamado "Itinerario Antonino" o "Itinerario de Antonino Augusto Caracalla" es un documento de la Roma antigua, que se supone redactado en el siglo III, en el que aparecen recopiladas los trazados de rutas y viales importantes del Imperio romano.

- Un fragmento del "Itinerario de Antonino": "Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Etiam turpis eros, luctus ac volutpat id, egestas eu nibh. Fusce et dolor quis nisi tincidunt tincidunt rutrum non velit. Proin rhoncus sem vitae magna accumsan nec fermentum nibh iaculis. Curabitur nec purus vel ante hendrerit pharetra. Praesent eget sapien ac ante placerat cursus a non mi. Integer rhoncus semper augue, ultrices rutrum dui varius ac. Vestibulum et odio dui, non dignissim nunc. Sed in arcu quam, ut pellentesque metus. Pellentes que euismod porta risus nec mollis. Quisque et leo magna, at accumsan diam. Suspendisse tempus pharetra accumsan. Quisque augue lacus, vehicula id porttitor vitae, bibendum a odio. Cras sodales nunc eget libero laoreet consectetur. Donec tincidunt velit id risus sagittis convallis. Vivamus lacinia elit non mi interdum lobortis. Etiam feugiat, ligula et imperdiet convallis, tellus massa aliquam lectus, at ullamcorper leo nulla in ipsum. Integer varius suscipit nisl, quis ultrices purus rhoncus imperdiet. Praesent a odio sed libero porttitor porta.

Curabitur auctor venenatis lorem, non accumsan arcu feugiat vitae. Nulla dignissim fringilla lacus, sit amet gravida arcu molestie ac. Donec rhoncus mi in elit elementum eu malesuada massa ullamcorper. Integer tristique tempor lorem sit amet posuere. Pellentesque tempor magna a lectus auctor sed iaculis magna sodales. Etiam in eros eu lacus adipiscing pharetra a nec augue. In eleifend convallis tristique. Integer interdum urna non turpis cursus ac elementum lacus fringilla. Cras eros purus, rhoncus eget fringilla ut, sollicitudin vitae purus. In hac habitasse platea dictumst. Nam varius aliquam felis a vehicula. Aenean congue porta orci, ac laoreet lacus cursus sit amet. Donec vitae urna libero. Morbi porta, orci at lobortis consectetur, odio orci ultrices sem, a scelerisque lectus mi sodales eros. Suspendisse convallis, ligula ac malesuada bibendum, lacus mauris adipiscing orci, iaculis pulvinar arcu magna ultrices eros. Sed congue ornare odio a consequat. In a erat vel libero pretium luctus. Aenean tristique consectetur justo eget facilisis. Etiam tempor quam quis neque fermentum pulvinar. Sed dui lacus, fermentum quis convallis sed, condimentum in augue. Sed venenatis sem at nisl mollis mattis. Aliquam arcu erat, pharetra tempor sollicitudin vitae, tincidunt ut leo. Duis non turpis ultrices mi rhoncus sodales. Proin malesuada, enim quis laoreet eleifend, purus arcu imperdiet massa, at congue orci nulla porttitor augue. Donec eget tempus libero. Duis quis mi ut mi porttitor sagittis. Suspendisse potenti. Nunc in lorem ut enim iaculis faucibus. In et sem nec nibh ornare laoreet. Donec consectetur vulputate ante sed tincidunt. Maecenas elementum orci a tortor egestas pharetra. Donec rutrum mi vel erat aliquet ut pharetra nisl aliquet. Aenean nec dolor at nunc dictum cursus nec eget felis. Proin mauris est, faucibus ut porttitor eget, porta sit amet sem. Vivamus velit lorem, dictum at fermentum a, rhoncus in tortor. Curabitur turpis erat, convallis at molestie et, sagittis vel purus. Duis eu massa bibendum ipsum cursus lacinia. Pellentesque sit amet felis sed augue pretium rutrum. Nunc eu elementum libero. Donec ipsum nibh, vestibulum quis rhoncus lacinia, imperdiet non mi. Nullam bibendum convallis urna, quis ultricies metus venenatis non. Aliquam facilisis dignissim pharetra.
Aenean tellus enim, varius eu ultrices eu, rutrum vitae tortor. Morbi faucibus egestas nisl, non accumsan odio bibendum sed. Mauris placerat velit et lacus vehicula ac scelerisque augue aliquam. Sed varius mi in velit congue blandit. Sed urna metus, tincidunt at placerat et, dignissim bibendum lacus. Nullam in tortor neque, in bibendum massa. Etiam in sapien ac ipsum laoreet dapibus. Curabitur dictum turpis vitae metus laoreet a lacinia nibh consequat. Fusce sit amet risus nec sem ultrices interdum. Fusce varius, metus vitae gravida tincidunt, eros dui porttitor tortor, in vestibulum justo dui viverra erat. Ut porttitor pharetra aliquet. Etiam non neque augue, non vehicula libero. Nam non elit eu nunc vestibulum fringilla eget sit amet nibh. Integer sit amet tortor vel arcu dictum varius. Sed aliquet nisl at massa cursus vestibulum. Praesent eu nisi aliquet enim tristique laoreet. Duis ut leo massa. Etiam aliquet porta tellus, fringilla egestas purus aliquet ac. Pellentesque nunc metus, consectetur eu fringilla et, sollicitudin a lacus. Integer fermentum aliquam lectus, eget feugiat nisi congue eget.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Etiam turpis eros, luctus ac volutpat id, egestas eu nibh. Fusce et dolor quis nisi tincidunt tincidunt rutrum non velit. Proin rhoncus sem vitae magna accumsan nec fermentum nibh iaculis. Curabitur nec purus vel ante hendrerit pharetra. Praesent eget sapien ac ante placerat cursus a non mi. Integer rhoncus semper augue, ultrices rutrum dui varius ac. Vestibulum et odio dui, non dignissim nunc. Sed in arcu quam, ut pellentesque metus. Pellentesque euismod porta risus nec mollis. Quisque et leo magna, at accumsan diam. Suspendisse tempus pharetra accumsan. Quisque augue lacus, vehicula id porttitor vitae, bibendum a odio. Cras sodales nunc eget libero laoreet consectetur. Donec tincidunt velit id risus sagittis convallis. Vivamus lacinia elit non mi interdum lobortis. Etiam feugiat, ligula et imperdiet convallis, tellus massa aliquam lectus, at ullamcorper leo nulla in ipsum. Integer varius suscipit nisl, quis ultrices purus rhoncus imperdiet. Praesent a odio sed libero porttitor porta.
Curabitur auctor venenatis lorem, non accumsan arcu feugiat vitae. Nulla dignissim fringilla lacus, sit amet gravida arcu molestie ac. Donec rhoncus mi in elit elementum eu malesuada massa ullamcorper. Integer tristique tempor lorem sit amet posuere. Pellentesque tempor magna a lectus auctor sed iaculis magna sodales. Etiam in eros eu lacus adipiscing pharetra a nec augue. In eleifend convallis tristique. Integer interdum urna non turpis cursus ac elementum lacus fringilla. Cras eros purus, rhoncus eget fringilla ut, sollicitudin vitae purus. In hac habitasse platea dictumst. Nam varius aliquam felis a vehicula.
Aenean congue porta orci, ac laoreet lacus cursus sit amet. Donec vitae urna libero. Morbi porta, orci at lobortis consectetur, odio orci ultrices sem, a scelerisque lectus mi sodales eros. Suspendisse convallis, ligula ac malesuada bibendum, lacus mauris adipiscing orci, iaculis pulvinar arcu magna ultrices eros. Sed congue ornare odio a consequat. In a erat vel libero pretium luctus. Aenean tristique consectetur justo eget facilisis. Etiam tempor quam quis neque fermentum pulvinar. Sed dui lacus, fermentum quis convallis sed, condimentum in augue. Sed venenatis sem at nisl mollis mattis. Aliquam arcu erat, pharetra tempor sollicitudin vitae, tincidunt ut leo. Duis non turpis ultrices mi rhoncus sodales. Proin malesuada, enim quis laoreet eleifend, purus arcu imperdiet massa, at congue orci nulla porttitor augue. Donec eget tempus libero. Duis quis mi ut mi porttitor sagittis. Suspendisse potenti. Nunc in lorem ut enim iaculis faucibus. In et sem nec nibh ornare laoreet. Donec consectetur vulputate ante sed tincidunt. Maecenas elementum orci a tortor egestas pharetra.
Donec rutrum mi vel erat aliquet ut pharetra nisl aliquet. Aenean nec dolor at nunc dictum cursus nec eget felis. Proin mauris est, faucibus ut porttitor eget, porta sit amet sem. Vivamus velit lorem, dictum at fermentum a, rhoncus in tortor. Curabitur turpis erat, convallis at molestie et, sagittis vel purus. Duis eu massa bibendum ipsum cursus lacinia. Pellentesque sit amet felis sed augue pretium rutrum. Nunc eu elementum libero. Donec ipsum nibh, vestibulum quis rhoncus lacinia, imperdiet non mi. Nullam bibendum convallis urna, quis ultricies metus venenatis non. Aliquam facilisis dignissim pharetra.
Aenean tellus enim, varius eu ultrices eu, rutrum vitae tortor. Morbi faucibus egestas nisl, non accumsan odio bibendum sed. Mauris placerat velit et lacus vehicula ac scelerisque augue aliquam. Sed varius mi in velit congue blandit. Sed urna metus, tincidunt at placerat et, dignissim bibendum lacus. Nullam in tortor neque, in bibendum massa. Etiam in sapien ac ipsum laoreet dapibus. Curabitur dictum turpis vitae metus laoreet a lacinia nibh consequat. Fusce sit amet risus nec sem ultrices interdum. Fusce varius, metus vitae gravida tincidunt, eros dui porttitor tortor, in vestibulum justo dui viverra erat. Ut porttitor pharetra aliquet. Etiam non neque augue, non vehicula libero. Nam non elit eu nunc vestibulum fringilla eget sit amet nibh. Integer sit amet tortor vel arcu dictum varius. Sed aliquet nisl at massa cursus vestibulum. Praesent eu nisi aliquet enim tristique laoreet. Duis ut leo massa. Etiam aliquet porta tellus, fringilla egestas purus aliquet ac. Pellentesque nunc metus, consectetur eu fringilla et, sollicitudin a lacus. Integer fermentum aliquam lectus, eget feugiat nisi congue eget."

ADDENDA, ADICIONES Y COMPLEMENTOS SOBRE LAS TEMÁTICAS Y MOTIVOS REFERIDOS EN EL ARTÍCULO. (POR JUAN EMILIO PRADES):

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

ARCHIVO FOTO-IMAGEN: 

Imágenes fotográficas cedidas por J. E. Prades Bel.





miércoles, 4 de diciembre de 2013

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

"LA VÍA AUGUSTA".

- La Vía Augusta es la calzada romana más larga de toda la Península Ibérica, con un recorrido total aproximado de unos 1.500 kilómetros desde los Pirineos hasta Cádiz. La Vía Augusta o Hercúlea, enlazaba Roma con la Galia, el eje Mediterráneo, el valle del Ebro, el valle del Guadalquivir, la zona minera de la cordillera penibética, llegando hasta Gades (Cádiz).

Esta calzada romana reúne uno de los conjuntos de miliarios más importantes de toda la Hispania, con al menos 96 monumentos. Además, pueden observarse aún hoy algunos restos de la propia calzada y vestigios de mansiones, puentes, centuriaciones, villas, arcos monumentales, toponimia. 

El tramo mejor conservado se encuentra en Castellón, entre Cabanes y la Pobla Tornesa, que comprende unos 8 km, todos ellos con 6 metros de anchura, la distancia justa para que 2 carruajes pudiesen cruzarse en direcciones contrarias, sin tener que aminorar la velocidad.

La calzada previa a la Vía Augusta era la Vía Heraclea, Heráclea o Heraklea, que fue un importante camino histórico que discurría por la península ibérica, data de al menos el siglo VI a. C. Gran parte de su trazado es el antecesor directo de la Vía Augusta romana. Este camino se utilizaba principalmente para realizar el comercio entre las colonias griegas del Levante español con los territorios de Turdetania (Bética).

ADDENDA: ADICIONES Y COMPLEMENTOS SOBRE LAS TEMÁTICAS Y MOTIVOS REFERIDOS EN EL ARTÍCULO. (POR JUAN EMILIO PRADES):

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

ARCHIVO: "VÍA AUGUSTA".






VÍA AUGUSTA


GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, PUEBLOS,  PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

Por JUAN E. PRADES BEL (Taller de historia, memorias y patrimonios).

(Sinopsis): RECORDAR TAMBIÉN ES VIVIR…

(Temáticas): DATOS PARA LA HISTORIA DE VILANOVA D'ALCOLEA.

(Temáticas): LOS TRANSPORTES Y LAS COMUNICACIONES A LO LARGO DEL SIGLO S.XIX POR LAS CARRETERAS Y CAMINOS REALES DE ESPAÑA.

(Temáticas): LA ANTIGUA VÍA AUGUSTA, MÁS DE 2000 AÑOS DE CIRCULACIÓN DE PERSONAS Y CULTURAS POR ESTE CAMINO.

(Temáticas): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA.

(Temáticas): VÍAS PECUARIAS DE VILANOVA D'ALCOLEA.

"EL CAMINO ROMANO DE LA VÍA AUGUSTA A SU PASO POR

VILANOVA D'ALCOLEA".

(La Antigua Vía Augusta a su paso por Vilanova) (Anchura legal 20 metros, Longitud 9.000 metros). El camino de los romanos cruza en dirección Norte Sur la casi totalidad del término municipal de Vilanova, yendo paralelamente a la C-238 e incluso coincidiendo su trazado en algún tramo.

La Vía Augusta también llamada vía Hercúlea enlazaba Roma con la Galia, el eje Mediterráneo de Hispania, los valles del Ebro y del Guadalquivir, la zona minera de la penibética, llegando hasta Gades (Cádiz). La Vía Augusta es la calzada romana más larga de toda la Península Ibérica, con un recorrido total aproximado de unos 1.500 kilómetros desde los Pirineos hasta Cádiz. Reúne uno de los conjuntos de miliarios más importantes de toda la Hispania, con al menos 96 monumentos, y todavía pueden observarse en el siglo XXI, algunos restos materiales de la propia calzada, y vestigios de mansiones, puentes,  villas, arcos monumentales, mucha toponimia, centuriaciones de agrimensura repartidas en cuadriculas romanas, el método habitual de división de la tierra en partes iguales.

Uno de los tramos de la Vía Augusta, mejor conservado, se encuentra en Castellón, entre Cabanes y la Pobla Tornesa, que comprende unos 8 km, todos ellos con 6 metros de anchura, la distancia justa para que 2 carruajes romanos pudiesen cruzarse en direcciones contrarias, sin tener que aminorar la velocidad, este tramo se encuentra enlosado.

 Autor imágenes: Juan Emilio Prades Bel

Autor imágenes: Juan Emilio Prades Bel

Autor imágenes: Juan Emilio Prades Bel

Autor imágenes: Juan Emilio Prades Bel

Autor imágenes: Juan Emilio Prades Bel

jueves, 20 de septiembre de 2012

VIA AUGUSTA.

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA: 

"LA VIA AUGUSTA A SU PASO POR LA COMUNIDAD VALENCIANA".

- La Vía Augusta atravesaba las actuales provincias de Castellón y Valencia a lo largo de 280 kilómetros, desde que cruza el río Sénia (límite regional de la Comunidad Valenciana con Catalunya, y jurisdicciones de las provincias de Castellón y Tarragona) yendo a buscar la Font de la Figuera, para entrar posteriormente en la provincia de Albacete continuando  su recorrido hacia el sur. 

- A partir de aquí (Font de la Figuera) se ha identificado un ramal de 170 Km por el interior de la provincia de Alicante y Murcia, que descendiendo por el valle del río Vinalopó alcanza la ciudad de Cartagena (Karthagine Spartaria), pasando por Elda (Ad Elo), Castillo del Río/Aspe (Aspis) y Elx (Ilici). Estas vías vertebradoras del territorio atraviesan la Comunidad Valenciana de Norte a Sur con un recorrido vial de 450 Km. se completa con otra vía secundaria la Vía Dianium, con un trazado de 180 Km. que conecta las poblaciones costeras desde Albalat de la Ribera hasta Alicante. 

- En total, la civilización romana, dejó huellas de su paso a lo largo y ancho de estos tres principales viales romanos, que acumulan un recorrido total  aproximado de unos 630 Km. por el interior de la Comunidad Valenciana, alcanzando su paso a cruzar por 107 términos municipales de la Comunitat.

BIBLIOGRAFÍA:

- ARASA I GIL, F. (1989): «L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castelló). Una posible estación de la Via Augusta», XIX CNA, Zaragoza, pp. 769-778.

- ARASA I GIL, F. (1994): «Un nuevo miliario de Caracalla encontrado en la Vía Augusta (Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Zephirus, XLVI, Salamanca, pp. 243-251.

- ARASA I GIL, F. (2006): «El trazado de la Vía Augusta en tierras Valencianas», Catastros, Hábitats y vía romana. Paisajes Históricos de Europa (Proyecto Interreg 3C Vistoria), E. García Prósper et alii (Eds.), Valencia, pp. 93-130.

- ARASA, F. y ROSSELLÓ, V. (1995): Les vies romanes del territori valencià, València.

- ARIAS BONET, GONZALO (1987): «Repertorio de caminos de la Hispania romana». Gonzalo Arias, La Línea de la Concepción.

- CASTELLVI, G. et alii (1997): Voies romaines du Rhône à l’Èbre: via Domitia et via Augusta, Documents d’Archéologie Française, 61, Paris.

- ESTEVE GÁLVEZ, F. (1992): «La via romana per les Coves de Vinromà i Vilanova d’Alcolea (Castelló)», Serie de Trabajos Varios del SIP, 89, Valencia, pp. 597-618.

- ESTEVE GÁLVEZ, F. (2003): "La vía romana de Dertosa a Saguntum". Castelló.- GARCÍA MERCADAL, J. (1952-1962): Viajes de extranjeros por España y Portugal, Madrid.

- MOROTE BARBERÁ, J. G. (2002): "La vía Augusta y otras calzadas en la comunidad Valenciana". 2 vols., Serie Arqueológica, 19, Real Academia de Cultura Valenciana, Valencia. 

- PALOMERO PLAZA, S. (1987): "Las vías romanas en la provincia de Cuenca". Diputación de Cuenca, Cuenca.

- PÉREZ RODRÍGUEZ-ARAGÓN, F. (1999): "La tumba femenina germano-oriental del yacimiento de L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castellón)". XXIV CNA, 4, Murcia, pp. 581- 585.

- RIPOLLÈS ALEGRE, P. P. (1999): "El uso de la moneda en la vía Augusta: el tramo Saguntum-Intibili". Rutas, ciudades y moneda en Hispania, R. M. S. Centeno, M. P. García Bellido y G. Mora (coords.), Anejos de AEspA, XX, Madrid, pp. 259-268.

ROLDÁN HERVÁS, J. M. (1975): Itineraria Hispana. Fuentes antiguas para el estudio de las vías romanas en la Península Ibérica, Valladolid-Granada.

- SENENT IBÁÑEZ, J. J. (1923): «Del riu Cènia al Millars.- La Via Romana», Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans, VI, Barcelona, pp. 723-724.

- ULLOA, P. y GRANGEL, E. (1996): «Ildum. Mansio romana junto a la vía Augusta (la Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Quaderns de Prehistòria i Arqueologia de Castelló, 17, Castellón, pp. 349-365.


"MILIARIO ROMANO DE VILANOVA".

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA: 

"EL MILIARIO ROMANO DE VILANOVA".

Durante el dominio romano se establece el sistema de comunicaciones más perfecto de la Edad Antigua. Se construyó una red de calzadas o vías rápidas y seguras que servían para enlazar los puntos más distantes con el centro del Imperio: Roma. Por ella circulaban funcionarios, mercaderes, esclavos y otros viajeros. La vía que pasa por Vilanova unía Gades (Cádiz) con Roma. Por ella circulaban el aceite, trigo, caballos, etc. hacia la Roma Imperial. Esta vía pasaba por muchos pueblos y ciudades de nuestra Comunidad como Saetabis (Xàtiva), Valentía (València), Saguntum (Sagunto), Ildum (Vilanova d’Alcolea) En la partida del “Hostalot” se encontró un miliario, este era una señal informativa para calcular las distancias en las vías de comunicación más importantes. También era una forma de advertir a la gente quien mandaba y por qué. Se ponían cada uno a una distancia de una milla romana del otro. Una milla equivale a 1481,5 metros. Este miliar fue instalado junto a la Vía Augusta el año 214 de nuestra era. Está hecho en época de Caracalla. Es de piedra arenisca, de 2,70 metros de altura y 0,62 m de diámetro. Nos indica que desde el inicio de la Vía a los Pirineos hasta el miliario hay una distancia de 283.000 pasos. Este miliario de la época romana lo  podemos encontrar expuesto al público en los bajos del ayuntamiento de Vilanova.

Fuente www.vilanovadalcolea.es



viernes, 14 de septiembre de 2012

ILDUM

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

Por JUAN E. PRADES BEL (Taller de historia, memorias y patrimonios).

(Sinopsis): RECORDAR TAMBIÉN ES VIVIR…

(Temáticas): DATOS PARA LA HISTORIA DE VILANOVA D'ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Temáticas): LOS TRANSPORTES Y LAS COMUNICACIONES A LO LARGO DEL SIGLO S.XIX POR LAS CARRETERAS Y CAMINOS REALES DE ESPAÑA.

(Temàticas): LA ANTIGUA VÍA AUGUSTA, MÁS DE 2000 AÑOS DE CIRCULACIÓN DE PERSONAS Y CULTURAS POR ESTE CAMINO.

(Temàticas): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA

"ILDUM, UNA POSIBLE MANSIÓ ROMANA EN EL ANTIGUO HOSTALOT, VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

EXPOSICIÓN: El Miliario localizado junto a la Vía Augusta a su paso por el término municipal de Vilanova d’Alcolea, se encontró en la partida de l'Hostalot. Dicho miliario parece ser realizado en la época de Caracalla en el año 214 d. c. indicando la distancia de 283.000 pasos desde el inicio de la Vía en los Pirineos.  Como teoría de trabajo, yacimiento arqueológico romano del Hostalot  existente en este  lugar posicionado junto a un cruce de caminos, y con acceso abundante al agua, podría indicar la hipotética ubicación de una mansió romana, se valora que pudiera ser la estación equivalente al topónimo Ildum. (Antonio Villanovus Tomeis Fillus Tibernarius era el dueño de la taberna de la mansión de Ildum en la provincia Tarraconenses en el 9º año del gobierno de Nerón). Fuente: www.vilanovadalcolea.es

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

- ARASA I GIL, F. (1989): «L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castelló). Una posible estación de la Via Augusta», XIX CNA, Zaragoza, pp. 769-778.
- ARASA I GIL, F. (1994): «Un nuevo miliario de Caracalla encontrado en la Vía Augusta (Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Zephirus, XLVI, Salamanca, pp. 243-251.
- ARASA I GIL, F. (2006): «El trazado de la Vía Augusta en tierras Valencianas», Catastros, Hábitats y vía romana. Paisajes Históricos de Europa (Proyecto Interreg 3C Vistoria), E. García Prósper et alii (Eds.), Valencia, pp. 93-130.
- ARASA, F. y ROSSELLÓ, V. (1995): Les vies romanes del territori valencià, València.
- BUSANA, M. S. (2002): Architetture rurali nella Venetia romana, Roma.
- CASTELLVI, G. et alii (1997): Voies romaines du Rhône à l’Èbre: via Domitia et via Augusta, Documents d’Archéologie Française, 61, Paris.
- CORSI, C. (2000): Le Strutture di Servizio del Cursus Publicus in Italia. Ricerche Topografi che ed Evidenze Archeologique, BAR IS, 875, Oxford.
- CHEVALIER, R. (1997): Les voies romaines, Paris.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (1992): «La via romana per les Coves de Vinromà i Vilanova d’Alcolea (Castelló)», Serie de Trabajos Varios del SIP, 89, Valencia, pp. 597-618.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (2003): La via romana de Dertosa a Saguntum, Castelló.
-GARCÍA MERCADAL, J. (1952-1962): Viajes de extranjeros por España y Portugal, Madrid.
- LEVEAU, Ph.; SILLIÈRES, P. y VALLAT, J.-P. (1993): Campagnes de la Méditerranée romaine, Paris.
- MEZZOLANI, A. (1999): «Appunti sulle mansiones in base ai dati archeologici», Tecnica stradale romana, L. y S. Quilici (Eds.), Roma, pp. 105-113.
- MOROTE BARBERÁ, J. G. (2002): La vía Augusta y otras calzadas en la comunidad Valenciana, 2 vols., Serie Arqueológica, 19, Real Academia de Cultura Valenciana, Valencia.
- PÉREZ RODRÍGUEZ-ARAGÓN, F. (1999): «La tumba femenina germano-oriental del yacimiento de L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castellón)», XXIV CNA, 4, Murcia, pp. 581- 585.
- RIPOLLÈS ALEGRE, P. P. (1999): «El uso de la moneda en la vía Augusta: el tramo Saguntum-Intibili», Rutas, ciudades y moneda en Hispania, R. M. S. Centeno, M. P. García-
Bellido y G. Mora (coords.), Anejos de AEspA, XX, Madrid, pp. 259-268.
- ROLDÁN HERVÁS, J. M. (1975): Itineraria Hispana. Fuentes antiguas para el estudio de las vías romanas en la Península Ibérica, Valladolid-Granada.
- SENENT IBÁÑEZ, J. J. (1923): «Del riu Cènia al Millars.- La Via Romana», Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans, VI, Barcelona, pp. 723-724.
- ULLOA, P. y GRANGEL, E. (1996): «Ildum. Mansio romana junto a la vía Augusta (la Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Quaderns de Prehistòria i Arqueologia de Castelló, 17, Castellón, pp. 349-365.
- WALTHER, C. (2001): Das römische Nachrichten und Transportsystems cursus publicus in der frühen Kaiserzeit, Stuttgart.
www.vilanovadalcolea.es








martes, 4 de septiembre de 2012

L'HOSTALOT

 

PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA
JUAN E. PRADES BEL

 L'Hostalot (Vilanova d'Alcolea)

- El Hostalot es un yacimiento arqueológico de la época romana imperial del término municipal de Vilanova d'Alcolea comarca de la Plana Alta (Castellón). Este extenso yacimiento se extiende en su mayor parte en la banda meridional del Barranco de la Carrasqueta, y a ambos lados de la carretera C-238 que en este tramo sigue el mismo trazado de la Vía Augusta. La zona más extensa y mejor conservada está situada en la SE de la carretera, dónde aparecen los restos de un edificio parcialmente excavado durante las campañas de 1986 y 1987, y más próximo a la vía, el que parece la zona residencial, de la cual se excavó la parte más próxima a la vía durante la campaña de urgencia de 1992.
- Los hallazgos se extienden también a la otra parte de la carretera, en una zona en parte destruida por las obras de ampliación de la misma, y dónde se ven estructuras. adscripción cultural: Romana
- El Sector III se extiende al norte del barranco, donde hubo existir un monumento funerario cuyo restos fueron destruidos en 1952 en el transcurso de los trabajos agrícolas.
- En general los restos encontrados son muy numerosos: cerámica Campaniense, Térra Sigillata Hispánica, TS Sudgálica, TS Itálica, TS Clara A, C y D, ánforas, cerámica común, ladrillos, objetos metálicos y algunas monedas de los siglos I al IV.
- Entre los elementos constructivos destaca la aparición de varias bases de columnas así como un miliario completo dedicado al emperador Caracalla. 
- Igualmente durante esta campaña se excavó un entierro con un rico ajuar formado por un vaso de vidrio y dos agujas de oro.
- Situación geográfica: 593 (30-23) Cuevas de Vinromá, escala 1:50.000, UTM 31 TBE476586. Cota s.n.m.: 260 m.
Acceso: Por la C-238, hasta llegar al acceso norte de Vilanova d'Alcolea, a la altura del Km. 37,6. El yacimiento se extiende a ambos lados de la carretera.
- Crédito: www.vilanovadalcolea.es
BIBLIOGRAFÍA:
- ARASA I GIL, F. (1989): «L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castelló). Una posible estación de la Via Augusta», XIX CNA, Zaragoza, pp. 769-778.
- ARASA I GIL, F. (1994): «Un nuevo miliario de Caracalla encontrado en la Vía Augusta (Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Zephirus, XLVI, Salamanca, pp. 243-251.
- ARASA I GIL, F. (2006): «El trazado de la Vía Augusta en tierras Valencianas», Catastros, Hábitats y vía romana. Paisajes Históricos de Europa (Proyecto Interreg 3C Vistoria), E. García Prósper et alii (Eds.), Valencia, pp. 93-130.
- ARASA, F. y ROSSELLÓ, V. (1995): Les vies romanes del territori valencià, València.
- BUSANA, M. S. (2002): Architetture rurali nella Venetia romana, Roma.
- CASTELLVI, G. et alii (1997): Voies romaines du Rhône à l’Èbre: via Domitia et via Augusta, Documents d’Archéologie Française, 61, Paris.
- CORSI, C. (2000): Le Strutture di Servizio del Cursus Publicus in Italia. Ricerche Topografi che ed Evidenze Archeologique, BAR IS, 875, Oxford.
- CHEVALIER, R. (1997): Les voies romaines, Paris.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (1992): «La via romana per les Coves de Vinromà i Vilanova d’Alcolea (Castelló)», Serie de Trabajos Varios del SIP, 89, Valencia, pp. 597-618.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (2003): La via romana de Dertosa a Saguntum, Castelló.
-GARCÍA MERCADAL, J. (1952-1962): Viajes de extranjeros por España y Portugal, Madrid.
- LEVEAU, Ph.; SILLIÈRES, P. y VALLAT, J.-P. (1993): Campagnes de la Méditerranée romaine, Paris.
- MEZZOLANI, A. (1999): «Appunti sulle mansiones in base ai dati archeologici», Tecnica stradale romana, L. y S. Quilici (Eds.), Roma, pp. 105-113.
- MOROTE BARBERÁ, J. G. (2002): La vía Augusta y otras calzadas en la comunidad Valenciana, 2 vols., Serie Arqueológica, 19, Real Academia de Cultura Valenciana, Valencia.
- PÉREZ RODRÍGUEZ-ARAGÓN, F. (1999): «La tumba femenina germano-oriental del yacimiento de L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castellón)», XXIV CNA, 4, Murcia, pp. 581- 585.
- RIPOLLÈS ALEGRE, P. P. (1999): «El uso de la moneda en la vía Augusta: el tramo Saguntum-Intibili», Rutas, ciudades y moneda en Hispania, R. M. S. Centeno, M. P. García-
Bellido y G. Mora (coords.), Anejos de AEspA, XX, Madrid, pp. 259-268.
- ROLDÁN HERVÁS, J. M. (1975): Itineraria Hispana. Fuentes antiguas para el estudio de las vías romanas en la Península Ibérica, Valladolid-Granada.
- SENENT IBÁÑEZ, J. J. (1923): «Del riu Cènia al Millars.- La Via Romana», Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans, VI, Barcelona, pp. 723-724.
- ULLOA, P. y GRANGEL, E. (1996): «Ildum. Mansio romana junto a la vía Augusta (la Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Quaderns de Prehistòria i Arqueologia de Castelló, 17, Castellón, pp. 349-365.

ILDUM DEL ITINERARIO DE ANTONINO

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

Por JUAN E. PRADES BEL (Taller de historia, memorias y patrimonios).

(Sinopsis): RECORDAR TAMBIÉN ES VIVIR…

(Temáticas): DATOS PARA LA HISTORIA DE SANT MATEU/SAN MATEO (CASTELLÓN).

(Temáticas): LOS TRANSPORTES Y LAS COMUNICACIONES A LO LARGO DEL SIGLO S.XIX POR LAS CARRETERAS Y CAMINOS REALES DE ESPAÑA.

(Temàticas): LA ANTIGUA VÍA AUGUSTA, MÁS DE 2000 AÑOS DE CIRCULACIÓN DE PERSONAS Y CULTURAS POR ESTE CAMINO.

"EL ITINERARIO DE ANTONINO".

"EL ITINERARIO DE ANTONINO" del libro publicado por Gonzalo Arias;

- ARIAS BONET, GONZALO (1987): «Repertorio de caminos de la Hispania romana». Gonzalo Arias, La Línea de la Concepción. 


ITINERARIO DE ANTONINO: El llamado Itinerario Antonino o Itinerario de Antonino Augusto Caracalla es un documento de la Roma antigua, que se supone redactado en el siglo III, en el que aparecen recopiladas las rutas del Imperio romano.
Un fragmento del "Itinerario de Antonino":
"Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Etiam turpis eros, luctus ac volutpat id, egestas eu nibh. Fusce et dolor quis nisi tincidunt tincidunt rutrum non velit. Proin rhoncus sem vitae magna accumsan nec fermentum nibh iaculis. Curabitur nec purus vel ante hendrerit pharetra. Praesent eget sapien ac ante placerat cursus a non mi. Integer rhoncus semper augue, ultrices rutrum dui varius ac. Vestibulum et odio dui, non dignissim nunc. Sed in arcu quam, ut pellentesque metus. Pellentes que euismod porta risus nec mollis. Quisque et leo magna, at accumsan diam. Suspendisse tempus pharetra accumsan. Quisque augue lacus, vehicula id porttitor vitae, bibendum a odio. Cras sodales nunc eget libero laoreet consectetur. Donec tincidunt velit id risus sagittis convallis. Vivamus lacinia elit non mi interdum lobortis. Etiam feugiat, ligula et imperdiet convallis, tellus massa aliquam lectus, at ullamcorper leo nulla in ipsum. Integer varius suscipit nisl, quis ultrices purus rhoncus imperdiet. Praesent a odio sed libero porttitor porta.
Curabitur auctor venenatis lorem, non accumsan arcu feugiat vitae. Nulla dignissim fringilla lacus, sit amet gravida arcu molestie ac. Donec rhoncus mi in elit elementum eu malesuada massa ullamcorper. Integer tristique tempor lorem sit amet posuere. Pellentesque tempor magna a lectus auctor sed iaculis magna sodales. Etiam in eros eu lacus adipiscing pharetra a nec augue. In eleifend convallis tristique. Integer interdum urna non turpis cursus ac elementum lacus fringilla. Cras eros purus, rhoncus eget fringilla ut, sollicitudin vitae purus. In hac habitasse platea dictumst. Nam varius aliquam felis a vehicula.
Aenean congue porta orci, ac laoreet lacus cursus sit amet. Donec vitae urna libero. Morbi porta, orci at lobortis consectetur, odio orci ultrices sem, a scelerisque lectus mi sodales eros. Suspendisse convallis, ligula ac malesuada bibendum, lacus mauris adipiscing orci, iaculis pulvinar arcu magna ultrices eros. Sed congue ornare odio a consequat. In a erat vel libero pretium luctus. Aenean tristique consectetur justo eget facilisis. Etiam tempor quam quis neque fermentum pulvinar. Sed dui lacus, fermentum quis convallis sed, condimentum in augue. Sed venenatis sem at nisl mollis mattis. Aliquam arcu erat, pharetra tempor sollicitudin vitae, tincidunt ut leo. Duis non turpis ultrices mi rhoncus sodales. Proin malesuada, enim quis laoreet eleifend, purus arcu imperdiet massa, at congue orci nulla porttitor augue. Donec eget tempus libero. Duis quis mi ut mi porttitor sagittis. Suspendisse potenti. Nunc in lorem ut enim iaculis faucibus. In et sem nec nibh ornare laoreet. Donec consectetur vulputate ante sed tincidunt. Maecenas elementum orci a tortor egestas pharetra.
Donec rutrum mi vel erat aliquet ut pharetra nisl aliquet. Aenean nec dolor at nunc dictum cursus nec eget felis. Proin mauris est, faucibus ut porttitor eget, porta sit amet sem. Vivamus velit lorem, dictum at fermentum a, rhoncus in tortor. Curabitur turpis erat, convallis at molestie et, sagittis vel purus. Duis eu massa bibendum ipsum cursus lacinia. Pellentesque sit amet felis sed augue pretium rutrum. Nunc eu elementum libero. Donec ipsum nibh, vestibulum quis rhoncus lacinia, imperdiet non mi. Nullam bibendum convallis urna, quis ultricies metus venenatis non. Aliquam facilisis dignissim pharetra.
Aenean tellus enim, varius eu ultrices eu, rutrum vitae tortor. Morbi faucibus egestas nisl, non accumsan odio bibendum sed. Mauris placerat velit et lacus vehicula ac scelerisque augue aliquam. Sed varius mi in velit congue blandit. Sed urna metus, tincidunt at placerat et, dignissim bibendum lacus. Nullam in tortor neque, in bibendum massa. Etiam in sapien ac ipsum laoreet dapibus. Curabitur dictum turpis vitae metus laoreet a lacinia nibh consequat. Fusce sit amet risus nec sem ultrices interdum. Fusce varius, metus vitae gravida tincidunt, eros dui porttitor tortor, in vestibulum justo dui viverra erat. Ut porttitor pharetra aliquet. Etiam non neque augue, non vehicula libero. Nam non elit eu nunc vestibulum fringilla eget sit amet nibh. Integer sit amet tortor vel arcu dictum varius. Sed aliquet nisl at massa cursus vestibulum. Praesent eu nisi aliquet enim tristique laoreet. Duis ut leo massa. Etiam aliquet porta tellus, fringilla egestas purus aliquet ac. Pellentesque nunc metus, consectetur eu fringilla et, sollicitudin a lacus. Integer fermentum aliquam lectus, eget feugiat nisi congue eget.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Etiam turpis eros, luctus ac volutpat id, egestas eu nibh. Fusce et dolor quis nisi tincidunt tincidunt rutrum non velit. Proin rhoncus sem vitae magna accumsan nec fermentum nibh iaculis. Curabitur nec purus vel ante hendrerit pharetra. Praesent eget sapien ac ante placerat cursus a non mi. Integer rhoncus semper augue, ultrices rutrum dui varius ac. Vestibulum et odio dui, non dignissim nunc. Sed in arcu quam, ut pellentesque metus. Pellentesque euismod porta risus nec mollis. Quisque et leo magna, at accumsan diam. Suspendisse tempus pharetra accumsan. Quisque augue lacus, vehicula id porttitor vitae, bibendum a odio. Cras sodales nunc eget libero laoreet consectetur. Donec tincidunt velit id risus sagittis convallis. Vivamus lacinia elit non mi interdum lobortis. Etiam feugiat, ligula et imperdiet convallis, tellus massa aliquam lectus, at ullamcorper leo nulla in ipsum. Integer varius suscipit nisl, quis ultrices purus rhoncus imperdiet. Praesent a odio sed libero porttitor porta.
Curabitur auctor venenatis lorem, non accumsan arcu feugiat vitae. Nulla dignissim fringilla lacus, sit amet gravida arcu molestie ac. Donec rhoncus mi in elit elementum eu malesuada massa ullamcorper. Integer tristique tempor lorem sit amet posuere. Pellentesque tempor magna a lectus auctor sed iaculis magna sodales. Etiam in eros eu lacus adipiscing pharetra a nec augue. In eleifend convallis tristique. Integer interdum urna non turpis cursus ac elementum lacus fringilla. Cras eros purus, rhoncus eget fringilla ut, sollicitudin vitae purus. In hac habitasse platea dictumst. Nam varius aliquam felis a vehicula.
Aenean congue porta orci, ac laoreet lacus cursus sit amet. Donec vitae urna libero. Morbi porta, orci at lobortis consectetur, odio orci ultrices sem, a scelerisque lectus mi sodales eros. Suspendisse convallis, ligula ac malesuada bibendum, lacus mauris adipiscing orci, iaculis pulvinar arcu magna ultrices eros. Sed congue ornare odio a consequat. In a erat vel libero pretium luctus. Aenean tristique consectetur justo eget facilisis. Etiam tempor quam quis neque fermentum pulvinar. Sed dui lacus, fermentum quis convallis sed, condimentum in augue. Sed venenatis sem at nisl mollis mattis. Aliquam arcu erat, pharetra tempor sollicitudin vitae, tincidunt ut leo. Duis non turpis ultrices mi rhoncus sodales. Proin malesuada, enim quis laoreet eleifend, purus arcu imperdiet massa, at congue orci nulla porttitor augue. Donec eget tempus libero. Duis quis mi ut mi porttitor sagittis. Suspendisse potenti. Nunc in lorem ut enim iaculis faucibus. In et sem nec nibh ornare laoreet. Donec consectetur vulputate ante sed tincidunt. Maecenas elementum orci a tortor egestas pharetra.
Donec rutrum mi vel erat aliquet ut pharetra nisl aliquet. Aenean nec dolor at nunc dictum cursus nec eget felis. Proin mauris est, faucibus ut porttitor eget, porta sit amet sem. Vivamus velit lorem, dictum at fermentum a, rhoncus in tortor. Curabitur turpis erat, convallis at molestie et, sagittis vel purus. Duis eu massa bibendum ipsum cursus lacinia. Pellentesque sit amet felis sed augue pretium rutrum. Nunc eu elementum libero. Donec ipsum nibh, vestibulum quis rhoncus lacinia, imperdiet non mi. Nullam bibendum convallis urna, quis ultricies metus venenatis non. Aliquam facilisis dignissim pharetra.
Aenean tellus enim, varius eu ultrices eu, rutrum vitae tortor. Morbi faucibus egestas nisl, non accumsan odio bibendum sed. Mauris placerat velit et lacus vehicula ac scelerisque augue aliquam. Sed varius mi in velit congue blandit. Sed urna metus, tincidunt at placerat et, dignissim bibendum lacus. Nullam in tortor neque, in bibendum massa. Etiam in sapien ac ipsum laoreet dapibus. Curabitur dictum turpis vitae metus laoreet a lacinia nibh consequat. Fusce sit amet risus nec sem ultrices interdum. Fusce varius, metus vitae gravida tincidunt, eros dui porttitor tortor, in vestibulum justo dui viverra erat. Ut porttitor pharetra aliquet. Etiam non neque augue, non vehicula libero. Nam non elit eu nunc vestibulum fringilla eget sit amet nibh. Integer sit amet tortor vel arcu dictum varius. Sed aliquet nisl at massa cursus vestibulum. Praesent eu nisi aliquet enim tristique laoreet. Duis ut leo massa. Etiam aliquet porta tellus, fringilla egestas purus aliquet ac. Pellentesque nunc metus, consectetur eu fringilla et, sollicitudin a lacus. Integer fermentum aliquam lectus, eget feugiat nisi congue eget."

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:
- ARASA I GIL, F. (1989): «L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castelló). Una posible estación de la Via Augusta», XIX CNA, Zaragoza, pp. 769-778.
- ARASA I GIL, F. (1994): «Un nuevo miliario de Caracalla encontrado en la Vía Augusta (Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Zephirus, XLVI, Salamanca, pp. 243-251.
- ARASA I GIL, F. (2006): «El trazado de la Vía Augusta en tierras Valencianas», Catastros, Hábitats y vía romana. Paisajes Históricos de Europa (Proyecto Interreg 3C Vistoria), E. García Prósper et alii (Eds.), Valencia, pp. 93-130.
- ARASA, F. y ROSSELLÓ, V. (1995): Les vies romanes del territori valencià, València.
- ARIAS BONET, GONZALO (1987): «Repertorio de caminos de la Hispania romana». Gonzalo Arias, La Línea de la Concepción. 
- CASTELLVI, G. et alii (1997): Voies romaines du Rhône à l’Èbre: via Domitia et via Augusta, Documents d’Archéologie Française, 61, Paris.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (1992): «La via romana per les Coves de Vinromà i Vilanova d’Alcolea (Castelló)», Serie de Trabajos Varios del SIP, 89, Valencia, pp. 597-618.
- ESTEVE GÁLVEZ, F. (2003): La via romana de Dertosa a Saguntum, Castelló.- GARCÍA MERCADAL, J. (1952-1962): Viajes de extranjeros por España y Portugal, Madrid.
- MOROTE BARBERÁ, J. G. (2002): La vía Augusta y otras calzadas en la comunidad Valenciana, 2 vols., Serie Arqueológica, 19, Real Academia de Cultura Valenciana, Valencia. - PALOMERO PLAZA, S. (1987): «Las vías romanas en la provincia de Cuenca». Diputación de Cuenca, Cuenca.  
- PÉREZ RODRÍGUEZ-ARAGÓN, F. (1999): «La tumba femenina germano-oriental del yacimiento de L’Hostalot (La Vilanova d’Alcolea, Castellón)», XXIV CNA, 4, Murcia, pp. 581- 585.
- RIPOLLÈS ALEGRE, P. P. (1999): «El uso de la moneda en la vía Augusta: el tramo Saguntum-Intibili», Rutas, ciudades y moneda en Hispania, R. M. S. Centeno, M. P. García-
Bellido y G. Mora (coords.), Anejos de AEspA, XX, Madrid, pp. 259-268.
- ROLDÁN HERVÁS, J. M. (1975): Itineraria Hispana. Fuentes antiguas para el estudio de las vías romanas en la Península Ibérica, Valladolid-Granada.
- SENENT IBÁÑEZ, J. J. (1923): «Del riu Cènia al Millars.- La Via Romana», Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans, VI, Barcelona, pp. 723-724.
- ULLOA, P. y GRANGEL, E. (1996): «Ildum. Mansio romana junto a la vía Augusta (la Vilanova d’Alcolea, Castellón)», Quaderns de Prehistòria i Arqueologia de Castelló, 17, Castellón, pp. 349-365.