Translate

Mostrando entradas con la etiqueta molino. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta molino. Mostrar todas las entradas

viernes, 1 de julio de 2022

TESTIMONIO DE UN MOLINERO ENCARGADO DE UN MOLINO DE ACEITE DE OLIVA.

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA O VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

"UN MOLINO ANTIGUO, TESTIMONIOS DE UN MOLINERO".

COOPERATIVA AGRÍCOLA SANT BARTOMEU DE VILANOVA D’ALCOLEA, COOP. V..

Testimonios de un molinero: "No hace tanto era normal encontrar a Vilanova d'Alcolea 5 o 6 molinos en marcha aunque sólo se molía para los habitantes. Se empezaba a moler según años, en noviembre o en diciembre. Sin embargo los meses fuertes eran enero y febrero. Incluso, si algún año venía una aireada que tumbaba muchas aceitunas podía ser que al agosto y, con una aceituna mala ya se sacaba aceite.

- El proceso de moler se iniciaba colocando las aceitunas secas en los “reglons” (piedras de molino) donde se convertían en una pasta que se metía a los “cofins” (especie de capazo plano y redondo normalmente de esparto) parando uno encima de otro hasta subir arriba de la aguja. Así toda la “cofinà” pasaba a la prensa dónde se apretaba y, una vez prensada se separaba la pasta de dentro ya seca y se sacaba el aceite. Este aceite y agua iban a parar a un recipiente. Al cabo de un tiempo, el agua, se depositaba debajo del todo por su mayor densidad y encima, flotaba el aceite.

- Entonces, cuando se molía con aceitunas secas se debía meter mucha agua pero de manera muy controlada. Para este trabajo se disponía de un tonel adherido a un árbol que aguantaba el “regló” con un grifo para ir graduando la caída de agua puesto que, si se echaba demasiada, salía alpechín.

- Moler con aceituna seca resultaba un proceso muy sencillo dado que las aceitunas secas permitían obtener un aceite prácticamente filtrado. No hacía falta limpiarlo.

- La acidez del aceite era una cuestión casera: “Esto era entre nosotros, los molineros. A ver quien acertaba” recuerdan los más viejos.

- El precio que se debía pagar al molinero era un “quarteró” (4 litros) por cada prensa o pie de aceitunas que molía. Solían ser de 150-160 Kg. de los cuales se sacaban tres y medio o cuatro decalitros (30 o 40 litros). Así, el dueño de las aceitunas se llevaba a casa su aceite con una carretilla que podía llevar hasta 4 arrobas.

- Ya en los últimos años de funcionamiento del molino, se incorporó una batidora para adelantar en el trabajo de la obtención del aceite.

- También había diferentes recipientes para mesurar y transportar el aceite: arroba (12 litros), media arroba (6 litros), “quarteró” (3 litros), medio “quarteró” (1,5 litros), decalitro (10 litros), medio decalitro (5 litros).

- Parece ser que en época de mucha aceituna, el molino funcionaba día y noche. A parte también existía la tradición de no cobrar para moler, sino que se hacía a cambio de la “remolta” (“pinyolada o sansa”).

EL "MOLÍ" DE LA COOPERATIVA DE VILANOVA D'ALCOLEA.

- La primera cuestión o consejo que todo encargado de un molino es que no deben pasar 24 horas desde la recogida de la aceituna hasta la entrada al molino para obtener un aceite de calidad.

- Las aceitunas se tiran en una gran “tolva”, de allí son transportadas para ser cribadas y lavadas a una gran sala que se denomina el patio del molino. ya a la sala del molino, las aceitunas pasan a la batidora, que no ha de estar a más de 30°C, de aquí a la centrifugadora horizontal que tiene dos fases (en la parte del centro se queda el aceite y a la de los lados queda el agua y la “remolta” o “pinyolada”) y después, a los depósitos verticales en los cuales se filtra para eliminar posibles impurezas.

- Finalmente, el aceite va cayendo y es conducido a unos grandes depósitos que están a una sala posterior. Para obtener 1 litro de aceite hacen falta 5 kg de aceitunas, aproximadamente. El aceite que sale de este molino es virgen porque se ha realizado mediante un proceso mecánico o físico. Los molinos que utilizan procedimientos químicos se encargan de refinar los aceites residuales (“llampants o de pinyolada”) del proceso anterior".

COMPRA DEL ACEITE LOCAL DE VILANOVA: Cooperativa Agrícola Sant Bartomeu de Vilanova d’Alcolea, Coop. V..

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:


ARCHIVO: PIEDRAS DE LOS MOLINOS DE VILANOVA D'ALCOLEA. 



(Article en valencià).

GENT, COSTUMS, TRADICIONS, HISTÒRIES, PATRIMONIS I PAISATGES DE LA PROVÍNCIA CASTELLÓ:

Per: JUAN E. PRADES BEL “Humanista” (Proyecte: "ESPIGOLANT CULTURA": Taller d'història, memòries i patrimonis). 

(Sinopsi): RECORDAR TAMBÉ ÉS VIURE…

(Temàtiques): DADES PER A LA HISTÒRIA DE VILANOVA D'ALCOLEA (CASTELLÓ).

"UN MOLÍ ANTIC, TESTIMONIS D'UN MOLINER".

COOPERATIVA AGRÍCOLA SANT BARTOMEU DE VILANOVA D’ALCOLEA, COOP. V.: 

- Testimonis d'un moliner: "No fa tant era normal trobar Vilanova d'Alcolea 5 o 6 molins en marxa encara que només es molia per als habitants. Es començava a moldre segons anys, al novembre o al desembre. No obstant els mesos forts eren gener i febrer. Fins i tot, si algun any venia una airejada que tombava moltes olives podia ser que a l'agost i, amb una oliva dolenta ja es treia oli.

 - El procés de moldre s'iniciava col·locant les olives seques als “reglons” (pedres de molí) on es convertien en una pasta que es ficava als “cofins” (espècie de cabàs pla i rodó normalment d'espart) parant un damunt de un altre fins a pujar a dalt de l'agulla. Així tota la cofinà passava a la premsa on s'estrenyia i, un cop premsada se separava la pasta de dins ja seca i es treia l'oli. Aquest oli i aigua anaven a parar a un recipient. Al cap d'un temps, l'aigua, es dipositava sota el tot per la seva densitat més gran ia sobre flotava l'oli.

- Aleshores, quan es molia amb olives seques s'havia de ficar molta aigua però de manera molt controlada. Per a aquest treball es disposava d'una bóta adherida a un arbre que aguantava el “regló” amb una aixeta per anar graduant la caiguda d'aigua ja que, si es tirava massa, sortia alpechín.

- Moldre amb oliva seca resultava un procés molt senzill atès que les olives seques permetien obtenir un oli pràcticament filtrat. No calia netejar-ho.

- L'acidesa de l'oli era una qüestió casolana: “Això era entre nosaltres, els moliners. A veure qui encertava” recorden els més vells.

- El preu que s'havia de pagar al moliner era un quarter (4 litres) per cada premsa o peu d'olives que molia. Solien ser de 150-160 Kg. dels quals se'n treien tres i mig o quatre decalits (30 o 40 litres). Així, el propietari de les olives s'emportava a casa el seu oli amb un carretó que podia portar fins a 4 arroves.

- Ja en els darrers anys de funcionament del molí, es va incorporar una batedora per avançar a la feina de l'obtenció de l'oli.

- També hi havia diferents recipients per mesurar i transportar l'oli: arrova (12 litres), mitja arrova (6 litres), quarteró (3 litres), mig quarter (1,5 litres), decalitre (10 litres), mig decalitre (5 litres).

- Sembla que en època de molta oliva, el molí funcionava dia i nit. A part també existia la tradició de no cobrar per moldre, sinó que es feia a canvi de la “remolta” (“pinyolada o sansa”).

EL MOLÍ DE LA COOPERATIVA DE VILANOVA D'ALCOLEA.

- La primera qüestió o consell que tot encarregat d´un molí és que no han de passar 24 hores des de la recollida de l´oliva fins a l´entrada al molí per obtenir un oli de qualitat.

- Les olives es tiren en una gran tremuja, d'allà són transportades per ser garbellades i rentades a una gran sala que s'anomena el pati del molí. ja a la sala del molí, les olives passen a la batedora, que no ha d'estar a més de 30°C, d'aquí a la centrifugadora horitzontal que té dues fases (a la part del centre es queda l'oli i la dels costats queda l'aigua i la “remolta” o “pinyolada”) i després, als dipòsits verticals en els quals es filtra per eliminar possibles impureses.

- Finalment, l'oli va caient i és conduït a uns grans dipòsits que són a una sala posterior. Per obtenir 1 litre d'oli calen 5 kg d'olives, aproximadament. L'oli que surt d'aquest molí és verge perquè s'ha fet mitjançant un procés mecànic o físic. Els molins que utilitzen procediments químics s'encarreguen de refinar els olis residuals (“llampants o de pinyolada”) del procés anterior”.

COMPRA DE L'OLI LOCAL DE VILANOVA: Cooperativa Agrícola Sant Bartomeu de Vilanova d'Alcolea, Coop. V..

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFIA I FONTS DOCUMENTALS:

ARXIU FOTO-IMATGE: "PEDRES MOLEDERES DELS MOLINS DE VILANOVA D'ALCOLEA".

 








lunes, 8 de octubre de 2012

LLAVADORS DE L'ASSUT

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA: 

"ELS LLAVADORS DE L'ASSUT".

JUAN E. PRADES BEL

LLAVADORS DE L'ASSUT
Imágenes: ©juanemiliopradesbel




BIBLIOGRAFÍA:
- DOMINGO GÓMEZ OREA (1992): "Planificación rural". Editorial Agrícola Española, SA;
Ministerio de Agricultura, Pesa y Alimentación. Madrid, 396 pp.
- JOAN FELIU FRANCH (2002): "Conservar el devenir: en torno al patrimonio cultural
valenciano·. Publicaciones de la Universitat Jaime I, Castellón. 152 pp.
- MATEU, J.(1989): “Assuts i vores fluviales regades al País Valencià medieval”. En: Los paisajes del agua. Libro jubilar dedicado al profesor Antonio López Gómez.Universitat de València, Universitat d’Alacant.
- BENEDITO NUEZ, Josep (2000): "Arquitectura rural tradicional en la Plana Alta y Baixa de Castellón". José Benedito Nuez. A.CO.PA.H.: Asociación para la Conservación del Patrimonio Histórico. Nº. 8 (Novie 2000); p. 59-64.
- BARREDA TRAVER, Joaquim (2004): "Molins fariners hidràulics a Vilanova d'Alcolea: història, indústria i tecnologia" . Joaquim Barreda Traver, Magí Espinach i Briansó. -- Castelló: Diputació, Servei de Publicacions, 2004. 191 p.: il. ; (Universitària. Geografia i història) ISBN 84-96372-05-7
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2003): "Els molins hidràulics fariners d'Albocàsser" . Benjamí Barberà i Miralles, Joaquim Roca i Albalat. Centro de Estudios del Maestrazgo. N. 69 (2003), p. 39-56.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (1999): "Los molinos harineros hidráulicos en la cuenca del "Riu de les Coves" (Castellón)". Benjamí Barberà i Miralles. Molinum: Boletín de la Asociación para la Conservación y Estudio de los Molinos (A.C.E.M.). Año 2, nº. 5 (1999); p. 8-11.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2000/01): "El fre". Benjamí Barberà i Miralles.
El Rodet: Revista del Patrimoni Hidràulic Valencià. Nº. 3 (2000/01); p. 19-21.
- ARAZO, Maria Angeles (1995) : "Arquitectura popular valenciana". Texto de Mª Angeles Arazo; fotos de Francesc Jarque. Valencia: Diputación Provincial, 1995 ISBN 84-7795-979-X
- ANABITARTE URRUTIA, Olga (1980):" Otros aspectos de la arquitectura popular: casetes, norias y bancales". Olga Anabitarte Urrutia, Mª Pía Timón Tiemblo.
Narria: estudios de artes y costumbres populares. Nº. 17 (mar. 1980); p. 7-8.
- CARO BAROJA, Julio (1954 ) : "Norias, azudas, aceñas ". Julio Caro Baroja. Revista de Dialectología y Tradiciones Populares. Tomo X, 1954, p. 29-160.
- JULIÁN FERRANDO, Amparo (2003): "Els masos del terme de les Coves: la Mosquera ". Amparo Julián Ferrando. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 70 (jul.-dic. 2003), p. 14-32
- SIMÓ CASTILLO, Juan B. (2000): "Congreso internacional de la piedra en seco. Peñíscola, 2000 ". Juan B. Simó Castillo. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 64 (2000); p. 51-54.


domingo, 7 de octubre de 2012

MOLA DE MOLÍ

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA.

"CAPITAL CULTURAL: LA MOLA DEL MOLÍ D'OLI".

Escribe: JUAN EMILIO PRADES BEL. 

INTRODUCCIÓN: El medio rural es un capital cultural de incalculable valor, nos ofrece a las personas sensibles con arraigo cultural y al resto de la sociedad, referencias y valores que se muestran en el patrimonio heredado, este muestreo, si todavía se muestra un tanto visible, nos hace perceptible de su existencia, y nos muestra los pasos del camino de la historia.

- Todo individuo, es y hace sociedad, esta es la semilla del interior humano que germina en capital cultural, conteniendo en si, en múltiples tradiciones y saberes que provienen de los que nos han precedido, dejando una herencia para trasmitir, y con la que mantener al menos viva la identidad arraigada propia de los pueblos y de sus gentes.

- El legado agrícola en todas sus variaciones es un capital cultural, así como también lo son los productos locales, específicos de un lugar, de un territorio y de unas costumbres.

ADDENDA: ADICIONES Y COMPLEMENTOS SOBRE LAS TEMÁTICAS Y MOTIVOS REFERIDOS EN EL ARTÍCULO. (POR JUAN EMILIO PRADES):

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

ARCHIVO FOTO-IMAGEN: 

Fotografías cedidas por J. E. Prades Bel. 


jueves, 4 de octubre de 2012

LOS MOLINOS MAQUILEROS DEL RÍU FLAÓ O RÍO DE VILANOVA D'ALCOLEA.

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA = VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA: 

"LOS MOLINOS MAQUILEROS DE  HARINA, UBICADOS A LO LARGO DE LA RUTA DEL AGUA DE VILANOVA D'ALCOLEA". 

LOS MOLINOS MAQUILEROS DEL RÍO DE VILANOVA: Desde la partición con el término de las Cuevas y siguiendo el río de Vilanova hasta el “assut” del Puente del Doronyó” se pueden encontrar seis molinos: El molino Traver, el molino “Assolat o Ressolat”, el molino Bellés, el molino Travero, el molino de Carlos y el molino del Notario.

1.- El molino Traver. Esta cerca del término de las Cuevas, la parte izquierda del río de Vilanova. Aprovechaba el agua del barranco de la Peña Roja. El agua entraba por una rampa. Era una balsa lo suficiente grande y fonda para el agua que recibía. El molino no era muy grande y no había vivienda para el molinero.

2.- El molino Assolat o Ressolat. Siguiendo el río y en su parte derecha se encuentra este molino. Era un molino de rampa, pero muy ancha y de mucha inclinación y sin peldaños. La balsa era poco honda, es por eso que gracias a la rampa se conseguía la suficiente presión para hacer funcionar el molino. También se debía de abastecer de la acequia del molino de Bellés. No había vivienda para el molinero, ni tampoco ningún establo. En los molinos de poca potencia como este no se solía moler harina, sino otro tipo de cereal como el maíz o legumbres para piensos.

3.- El molino de Bellés. Está situado no muy lejos del anterior, pero a la parte izquierda del río. El molino deja de funcionar hacia el año 1900. El molino recogía el agua del río y de unos manantiales importantes que se encuentran pasado la masía de Bellés. Su balsa era la más larga y vasta de toda la cuenca y su “cup” era de estatura mediana. El molino no tenía vivienda para el molinero. Pero al lado se pueden ver restos del establo.

4.- El molino Travero. Se encuentra al margen derecho del río y unos metros alejado de este. El molino deja de funcionar en las primeras décadas del siglo XX. La acequia que llevaba el agua llegaba hasta recoger el desagüe del molino de Carlos. Tenía una balsa muy larga y poco honda. Era un molino de rampa. Se conserva bastante bien su perfil escalonado y el comienzo, apenas al culo de la balsa. Encima de la sala de moler había una vivienda para el molinero.

5.- El molino de Carlos. Siguiendo río arriba, al margen izquierdo encontramos el molino de Carlos. Su construcción podría ser del siglo XV, teniendo posteriormente otra reforma. El molino dejó de funcionar alrededor de 1920. La balsa es pequeña pero tenía un excelente caudal hídrico que le proporcionaba la acequia, esta traía agua del lavadero que hay cerca del puente, también recogía del barranco de la Carrasqueta y del “assut”de Vilanova. El “cup” es redondo y de mucha altura, suficiente para llevar dos muelas. Dentro del molino hay dos vueltas. Una de piedra con el suelo algo más elevado que podría ser el almacén para el grano. La otra, la de la sala de moler, mucho más grande y con un eficaz reforzamiento, un magnífico arco apuntado. Sobre las salas había una pequeña vivienda para el molinero y un palomar. Junto al molino había un establo.

6.- El molino del Notario. Un poco más arriba dónde está el “assut” de la acequia del molino de Carlos y a la izquierda del río, encontramos el molino del Notario. El molino deja de funcionar alrededor de 1920. La balsa era de poca cabida, pero recibía aportaciones de dos acequias. Una que llegaba hasta el puente de Doronyó donde un “assut” no demasiado firme decantaba el agua. La otra acequia venía desde el barranco de la Carrasqueta. Era un molino de rampa, de mediana potencia, pero gracias al agua que recibía, su proceso de molienda era normal. había vivienda para el molinero.

ADDENDA: ADICIONES Y COMPLEMENTOS SOBRE LAS TEMÁTICAS Y MOTIVOS REFERIDOS EN EL ARTÍCULO. (POR JUAN E. PRADES):

MOLINO MAQUILERO, MAQUILERO 1, ra. 1. adj. Dicho de un molino: Que funciona cobrando maquila (porción de grano ). 2. adj. Perteneciente o relativo a la maquila (porción de grano ). 3. m. y f. Persona encargada de cobrar la maquila (porción de grano).


MOLÍ DE CARLOS, RÍU VILANOVA








BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

- DOMINGO GÓMEZ OREA (1992): "Planificación rural". Editorial Agrícola Española, SA;
Ministerio de Agricultura, Pesa y Alimentación. Madrid, 396 pp.
- JUAN FRANCISCO OJEDA RIVERA (2004): “El paisaje –como patrimonio– factor de desarrollo de las áreas de montaña”, en Boletín Asociación de Geógrafos Españoles, 38, pp. 273-278.
- JOAN FELIU FRANCH (2002): "Conservar el devenir: en torno al patrimonio cultural
valenciano·. Publicaciones de la Universitat Jaime I, Castellón. 152 pp.
- SELMA CASTELL, S.; LLORÍA ADANERO, R. Y SORIANO MARTÍ, J. (1999): “El sistema de poblament de la Vall de Catí. Una aproximació geohistòrica”, en Boletín del Centro
de Estudios del Maestrazgo, año XVI, nº 61, pp. 13-32.
- JAVIER SORIANO MARTÍ (2002): "Aprovechamientos históricos y situación actual del
bosque en Castelló". Comité Econòmic i Social de la Comunitat Valenciana; Bancaixa,
Fundació Caixa Castelló. Valencia, 838 pp.
- MATEU, J.(1989): “Assuts i vores fluviales regades al País Valencià medieval”. En: Los paisajes del agua. Libro jubilar dedicado al profesor Antonio López Gómez.Universitat de València, Universitat d’Alacant.
- BOLUFER I MARQUÉS, Joaquim (2003): "Els molins de vent fariners de les terres del Maestrat ". Joaquim Bolufer Marqués, Agustí Ribera Gomes. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 69 (2003), p. 57-69.
- BENEDITO NUEZ, Josep (2000): "Arquitectura rural tradicional en la Plana Alta y Baixa de Castellón". José Benedito Nuez. A.CO.PA.H.: Asociación para la Conservación del Patrimonio Histórico. Nº. 8 (Novie 2000); p. 59-64.
- BARREDA TRAVER, Joaquim (2004): "Molins fariners hidràulics a Vilanova d'Alcolea: història, indústria i tecnologia" . Joaquim Barreda Traver, Magí Espinach i Briansó. -- Castelló: Diputació, Servei de Publicacions, 2004. 191 p.: il. ; (Universitària. Geografia i història) ISBN 84-96372-05-7
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2003): "Els molins hidràulics fariners d'Albocàsser" . Benjamí Barberà i Miralles, Joaquim Roca i Albalat. Centro de Estudios del Maestrazgo. N. 69 (2003), p. 39-56.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (1999): "Los molinos harineros hidráulicos en la cuenca del "Riu de les Coves" (Castellón)". Benjamí Barberà i Miralles. Molinum: Boletín de la Asociación para la Conservación y Estudio de los Molinos (A.C.E.M.). Año 2, nº. 5 (1999); p. 8-11.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2000/2001): "El fre". Benjamí Barberà i Miralles.
BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2000/2001): El Rodet: Revista del Patrimoni Hidràulic Valencià. Nº. 3; p. 19-21.
- ARAZO, Maria Angeles (1995) : "Arquitectura popular valenciana". Texto de Mª Angeles Arazo; fotos de Francesc Jarque. Valencia: Diputación Provincial, 1995 ISBN 84-7795-979-X
- ANABITARTE URRUTIA, Olga (1980):" Otros aspectos de la arquitectura popular: casetes, norias y bancales". Olga Anabitarte Urrutia, Mª Pía Timón Tiemblo.
Narria: estudios de artes y costumbres populares. Nº. 17 (mar. 1980); p. 7-8.
- AMADES, Joan (1982 ) : "Art popular: la casa ". Joan Amades; presentación de Llorenç Prats. Palma de Mallorca; Barcelona: José J. de Olañeta, Editor, 1982. VIII, 128 p.: il. (Arxiu de tradicions Populars; 37) Reprod. facs. de la ed. de: Barcelona: 1938 .
- ALLEPUZ MARZÀ, Xavier (2007) : "El paisatge de la ramaderia a Vilafamés: inventari d'arquitectures". Xavier Allepuz Marzà... [et al.]. [Castelló]: Comissió organitzadora XII Jornades Culturales de la Plana d'Arc, D.L. 2007 ,116 p.: il. ; 24 cm. ISBN 978-84-690-8184-6
- CARO BAROJA, Julio (1954 ) : "Norias, azudas, aceñas ". Julio Caro Baroja. Revista de Dialectología y Tradiciones Populares. Tomo X, 1954, p. 29-160.
- CARO BAROJA, Julio (1954 ) : "Sobre la historia de la noria de tiro ". Julio Caro Baroja. Revista de Dialectología y Tradiciones Populares. Tomo X, 1954, p. 15-79.
- GARCÍA LISÓN, Miguel (1983): "Arquitectura popular: la vivienda rural temporera en las comarcas del Maestrat y les Terres de l'Ebre: "les pallisses" i "les casetes de volta" ". Miguel García Lisón y Arturo Zaragozá Catalán. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 1 (1983); p. 45-68.
- JULIÁN FERRANDO, Amparo (2003): "Els masos del terme de les Coves: la Mosquera". Amparo Julián Ferrando. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 70 (jul.-dic. 2003), p. 14-32
- QUERALT TOMÁS, Mª Carme (1992): "Las barracas del Delta del Ebro. Un modelo de hábitat tradicional ". Mª Carme Queralt Tomás. Narria: estudios de artes y costumbres populares. Nºs. 57-58 (1992); p. 10-15.
- SIMÓ CASTILLO, Juan B. (2000): "Congreso internacional de la piedra en seco. Peñíscola, 2000 ". Juan B. Simó Castillo. Centro de Estudios del Maestrazgo. Nº. 64 (2000); p. 51-54.
- MESEGUER, V.(1985): "Los aljibes rurales de Benicarló". Serie Notas Históricas de Benicarló. Edit. Caja Rural San Isidro de Benicarló, 1985.
- MESEGUER, V.(1988): "
El Maestrazgo insólito". Edit. Caja Rural San Isidro de Benicarló, 1988.
- MESEGUER, V.(1994): "
El patrimonio etnológico agrario de Benicarló". Edit. Caja Rural San Isidro de Benicarló, 1994.
- MESEGUER, V. , J.BTA. SIMÓ.(1997): "El patrimonio etnológico de Canet lo Roig". Edit. Centro de Estudios del Maestrazgo, 1997.

- MESEGUER, V. (2000): "Paisajes, pueblos y gente del Maestrazgo". Editorial Antinea, Vinaròs, 2000.
- MESEGUER, V. , SIMÓ, JB.(2001):  "El patrimonio etnológico agrario de Benicarló". Edit. Centro de Estudios del Maestrat, 2001.
- MESEGUER, V.(2002): "Xert i la Barcella". Cooperativa Agrícola Sant Marc de Xert, Xert, 2002.
- MESEGUER, V.(2004): "Oliveres, molins i oli de Canet". Centre d’Estudis del Maestrat, Benicarló, 2004.
- MESEGUER, V. (2006) : "Arquitectura popular de pedra seca al terme de Vinaròs". Serie Estudis d’Etnologia del Maestrat, nº 6. Edit. Centre d’Estudis del Maestrat, 2006.

domingo, 16 de septiembre de 2012

LES RUINES DEL MOLÍ NOTARI

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, HISTORIAS, FOLCLORE, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "Crónicas históricas"; "Recordar también es vivir"; "Historias del Mar"; “Espigolant cultura: taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otras historias.

(Proyecto): DATOS PARA LA HISTORIA DEL MUNICIPIO DE VILANOVA D'ALCOLEA=VILLANUEVA DE ALCOLEA (CASTELLÓN).

(Proyecto): PATRIMONIO HISTÓRICO, ETNOLÓGICO, ETNOGRÁFICO, RURAL, NATURAL Y AGRARIO DE VILANOVA D'ALCOLEA.

"L'ARQUITECTURA DE L'AIGÜA: LES RUINES DEL MOLÍ FARINER ANOMENAT EL MOLÍ NOTARI".

 
EXPOSICIÓ: El molí Notari es al terme de Vilanova d'Alcolea, va ser construit a la cabesera del ríu Vilanova (altres toponims son: ríu de les Roques, dels molins, ) este molí va deixar de funcionar als voltants del any 1920.  La bassa era de poca cabuda,  i rebía l'aigüa de dos sequies, una sequia feta de terra venia del barranc de Doronyó a més d'un quilometre de distancia, ón un assut decantava l'aigüa. L'altra sequia venía decantada desde el barranc de la Carrasqueta.

Molí Notari, rampa i cup del molí, Vilanova d'Alcolea
.
  
Molí Notari, rampa i cup del molí, Vilanova d'Alcolea



Molí Notari, rampa i cup del molí, Vilanova d'Alcolea.

Molí Notari, rampa i cup del molí, Vilanova d'Alcolea.


BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FONTS DOCUMENTALS:

- BARREDA TRAVER, Joaquim, Magí Espinach i Briansó (2004): "Molins fariners hidràulics a Vilanova d'Alcolea: història, indústria i tecnologia" . Joaquim Barreda Traver, Magí Espinach i Briansó. -- Castelló: Diputació, Servei de Publicacions, 2004. 191 p.: il. ; (Universitària. Geografia i història) ISBN 84-96372-05-7
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2003): "Els molins hidràulics fariners d'Albocàsser" . Benjamí Barberà i Miralles, Joaquim Roca i Albalat. Centro de Estudios del Maestrazgo. N. 69 (2003), p. 39-56.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (1999): "Los molinos harineros hidráulicos en la cuenca del "Riu de les Coves" (Castellón)". Benjamí Barberà i Miralles. Molinum: Boletín de la Asociación para la Conservación y Estudio de los Molinos (A.C.E.M.). Año 2, nº. 5 (1999); p. 8-11.
- BARBERÀ MIRALLES, Benjamí (2000/01): "El fre". Benjamí Barberà i Miralles.
El Rodet: Revista del Patrimoni Hidràulic Valencià. Nº. 3 (2000/01); p. 19-21.